Stappenplan voor slachtoffers

Bron: Deze tekst is gebaseerd op het Stappenplan voor slachtoffers van belaging van Nico de Jong. Het stappenplan gaat uit van de volgende algemene principes. 

 

  1. Zo vroeg mogelijk actie ondernemen. 

  2. Zo min mogelijke interactie met de belager

  3. Aanpak van juist kleine zaken en overtredingen om de pakkansperceptie te zo groot mogelijk te maken (i.c. De theorie van “the broken windows”) 

  4. Nauwe samenwerking tussen alle betrokkenen, inclusief politie en hulpverlening. 

  5. Eenduidige en duidelijke communicatie 

 

Stap 1: Onderken uw probleem.

U wordt belaagd en de ervaring leert dat uw belager daar uit eigen wil niet (gauw) mee zal stoppen. Belaging kan in allerlei verschijningsvormen voorkomen, zoals telefonisch lastig vallen, producten toesturen, achtervolgen, roddelen, maar ook geweldgebruik waaronder bedreigen, mishandelen, huisvredebreuk en intimidatie. Vaak bedient de belager zich van meerdere middelen. Praat er met objectieve anderen over of wat u overkomt normaal is of dat u kunt spreken van belaging.

 
Stap 2: Negeren of bestrijden?

Negeren van de belager heeft vaak geen enkele zin, omdat de belager ervan uit gaat dat u het of niet erg vindt of dat u er niet tegenin durft te gaan. Hoe eerder u dus uw grenzen aangeeft door actie te ondernemen hoe beter. Onderzoek heeft uitgewezen dat vroegtijdig actie ondernemen de kans van slagen aanzienlijk vergroot. 

Stap 3: Realiseer u dat actief bestrijden veel van u zal vergen

De bestrijding van stalking duurt vaak lang en vergt een voortdurende inzet, (veel) geduld en incasseringsvermogen. Het zal dus veel van u vergen.

Kijk ook eens in het 8-fasenmodel om te zien in welke fase u zit en waar u dus rekening mee moet houden. 

Stap 4: Organiseer altijd een goede achtervang

Zorg voor mensen in uw directe omgeving waarop u emotioneel en/of praktisch kunt terugvallen als het nodig is en die u dan willen en kunnen steunen.

Stap 5: Organiseer een goede dossiervorming

Organiseer een goede dossiervorming van elke actie (hoe miniem ook) die uw belager neemt.

  • Neem foto's of leg zaken vast op video.

  • Neem (telefonische) gesprekken op.

  • Noteer alle bijzonderheden in een verslag met dag en tijdstip. Noteer ook de namen van eventuele getuigen.

  • Print e-mailberichten uit en schrijf SMS-berichten op. Bij aangifte kan de politie een gsm-toestel elektronisch uitlezen.

  • Zorg bij (directe) contacten altijd voor eventuele getuigen (tenminste één).

  • Zorg bij al uw sociale contacten (zoals school, club en crèche) dat u tenminste op één vriend(in), collega of medewerker terug kunt vallen. Vraag of deze wil getuigen van eventuele voorvallen.

  • Vraag familie, kennissen, vrienden, uw huisarts, wijkagent of anderen te beschrijven welke relatie u hebt met uw belager en hoe zij zijn of haar gedrag inschatten. Ook een eventueel motief van uw belager is hierbij belangrijk! Vraag ze vooral op te schrijven wat ze zelf gezien en gehoord hebben van het gedrag van uw belager.

Stap 6a: Laat uw belager weten wat u wilt en vooral niet wilt!

Stel uw belager exact op de hoogte van wat u wilt en vooral niet wilt! Maak duidelijk dat de belager u lastig valt als hij of zij toch doet wat u niet wilt. Doe dit altijd per aangetekende brief of schrijven van uw advocaat. Slechts in lichte gevallen kunt u in de beginfase proberen te laten bemiddelen door een onpartijdig persoon, die zowel uw vertrouwen als het vertrouwen van de belager geniet. Ook een wijkagent kan hier diensten verlenen. Het werkt het beste als u een persoon vraagt te bemiddelen, die in hoog aanzien staat bij de belager. 

Tips om aan te denken bij bemiddeling of het schrijven van een brief:

  • Stel regels voor contact op als het nodig blijft contacten te onderhouden, bijvoorbeeld bij een verbroken relatie. Denk bijvoorbeeld aan een apart e-mailadres of een gsm-toestel, zodat u weet wie u belt of mailt of beter nog wie er heeft gebeld.

  • Stel regels op voor bezoeken aan uw woon- en werkadres. Verbied de toegang (eventueel onder voorwaarden) tot uw woning met toepassing van artikel 138 Wetboek van Strafrecht. Vraag aan uw werkgever of hij/zij hetzelfde wil doen voor uw werkadres. Geef ook aan dat het onnodig 'rondhangen' bij uw woning of andere plaatsen waar u sociale verplichten hebt, wordt aangemerkt als een 'inbreuk op uw persoonlijke levenssfeer'.

  • Stel regels over de manier en de wijze van communiceren (met respect, tijdstippen en plaatsen).

  • Stel regels op voor het op straat of in openbare gelegenheden 'tegenkomen'. Laat dit bijvoorbeeld alleen toe als u niet alleen bent. In combinatie met het vorige punt maakt u zo vervolging wegens achtervolgen beter mogelijk.

  • Stel eventueel aanvullende regels op al naar gelang uw omstandigheden. Bijvoorbeeld een algeheel contactverbod.

  • Benoem alle overige wijze van contact opnemen als ongewenst.

  • Uiteraard neemt u een geheim telefoonnummer en wijst u iedereen erop dit absoluut geheim te houden. Uw belager kan immers contact opnemen via uw aparte (prepaid) gsm-telefoon. Hier kunt u tijden voor instellen en bovendien uw voicemail inschakelen. Hierdoor creëert u rust voor uzelf, omdat u niet iedere keer in angst zit wie er belt.

Stap 6b: Schrijf uw belager wat de consequenties zijn van doorgaan met lastigvallen.

Deel uw belager in een schrijven mee wat de consequenties zijn als hij in strijd met uw wil u toch blijft lastig vallen. Duidelijkheid verschaffen staat hier voorop!

  • Van elk strafbaar feit (hoe gering ook) zal aangifte bij de politie worden gedaan. Bijvoorbeeld hinderlijk volgen en hinderlijk ophouden op de openbare weg (APV-feit), huisvredebreuk, bedreiging (ook mondeling en telefonisch.

  • Overige ongewenste acties en/of zaken worden vastgelegd en periodiek gerapporteerd aan de politie en uw advocaat, zodat vervolging terzake Belaging (artikel 285B Wetboek van Strafrecht) kan worden ingesteld.

  • Daarnaast zal met een civiele procedure een straatverbod en schadevergoeding worden gevorderd.

  • Indien strafbare feiten hiertoe aanleiding geven zult u justitie vragen rechterlijke bevelen op te leggen conform de regeling neergelegd in artikel 540 van het Wetboek van Strafvordering.

  • Door deze handelswijze toont u uw belager dat u het ernstig neemt en dat u vastbesloten bent niet toe te geven. U hebt hierdoor kans dat uw belager zijn of haar acties hierop staakt of vermindert. Hou er echter rekening mee dat er op de brief een tegenreactie kan volgen. Zeker bij heel gebeten personen. Stel in zulke gevallen dan ook altijd de politie op de hoogte van uw acties.

  • In artikel 285a van het Wetboek van Strafrecht staat: "Indien de belager of iemand namens hem, zich na ontvangst van de brief uitlaat dat u beter geen aangifte kan doen, dan kunt u mogelijk met succes aangifte doen van bovenstaand artikel ter bescherming van getuigen." Ook aangevers vallen hieronder. Op dit artikel staat een gevangenisstraf van een jaar langer dan bij belaging. Bij het niet staken van de acties van de belager, heeft u door versturing van de brief de voorwaarden geschapen voor het (later) nemen van effectieve juridische maatregelen tegen de belager.

Kijk ook eens bij de voorbeeldbrief.

Stap 7: Doe precies wat u in uw schrijven hebt gezegd.

Consequent handelen is uw belangrijkste wapen in de strijd tegen uw belager. Elke afwijking van eerder handelen ziet uw belager als een handvat om verder te gaan.Handel aanvullende regels altijd schriftelijk en aangetekend af. 

Stap 8: Bel bij constateren van strafbare feiten direct 112

Voorbeelden van strafbare feiten zijn belediging, smaad of laster, bedreiging, mishandeling, huisvredebreuk, vernielingen, hinderlijk tegen uw wil blijven volgen/opdringen, hinderlijk ophouden op de openbare weg, u de weg blokkeren, u klem rijden met een voertuig.

Als u uw stalker een strafbaar feit tegen u ziet plegen, is het op dat moment een zogenaamde heterdaadsituatie en kan de politie de belager aanhouden en verbaliseren. Met bellen moet u dan ook nooit lang wachten, want de heterdaadsituatie verloopt na een bepaalde tijd en dan kan de politie bij geringe feiten minder goed optreden. 

Stap 9: Vraag politie en justitie bij stap 8 de procedure van artikel 540 Wetboek van Strafvordering toe te passen

Dit kan alleen als aan strikte voorwaarden wordt voldaan. Deze procedure kan echter sneller worden toegepast dan dat vervolging via het nieuwe wetsartikel Belaging mogelijk is. Het is verder makkelijker dan een civiele procedure. Toepassing van de 540-procedure kan bij elk strafbaar feit, echter alleen als het op heterdaad ontdekt is en als u kunt aantonen dat:

  • de belager door zal gaan met lastigvallen;

  • het strafbare feit veel angst/onrust bij u en/of uw omgeving, zoals uw buren, familie en kennissen teweeg heeft gebracht. Dit kunt u aantonen door bijvoorbeeld de brute wijze van uitvoeren of doordat er al veel aan vooraf is gegaan. Als u Stap 5 goed hebt uitgevoerd kan dit u hierbij helpen!

Vraag de politie (anders) om (aanvullende) maatregelen te nemen ter bescherming van u en uw gezin. Zo kunt u in Rotterdam-Rijnmond, onder strikte voorwaarden, in aanmerking komen voor het AWARE-pakket, waarmee u mobiel de politie kunt alarmeren. Ook kan de politie vaak speciale alarmeringsafspraken maken, zodat de politie snel begrijpt hoe ernstig de situatie is en snel kan ingrijpen. Eventueel kan men zelfs video- en/of afluisterapparatuur plaatsen om zaken makkelijker 

te bewijzen.Heeft dit alles niet het gewenste resultaat, vraag dan (tevens) een advocaat of een civiele procedure kan worden opgestart om een straat- en contactverbod af te dwingen. Probeer dit via een zogenaamd kort geding. Om een straat- en contactverbod te krijgen hebt u ook stap 5 weer nodig. Vraag tijdig bijstand van slachtofferhulp. Zij kunnen u verder helpen en begeleiden bij procedures. Zeker bij strafzaken is de morele en praktische ondersteuning van deze ervaren mensen heel nuttig en handig. 

Stap 10: Herhaal stap 8 en 9 zo vaak als nodig!

Let op! Soms kan de politie de zaak verkeerd inschatten. De agent ziet dan de ernst en/of de urgentie van de zaak niet in. Ook komt het voor dat de politie de belaging verwart met een gewone echtelijke ruzie, waarbij soms net als bij belaging over en weer aangiften worden gedaan. Wijs de politie dan in de eerste plaats op de 8 fases van belaging en geef aan in welke fase u zich bevindt. Lijdt uw belager aan een persoonlijkheidsstoornis dan dient u dit altijd aan te geven. Zeker als uw belager, ondanks zijn stoornis, heel normaal overkomt, zodat de politie denkt dat er niets aan de hand is.

Stap 11: Neem zodra het kan (één van) de maatregelen van stap 6b 

Neem de maatregelen die u bij 6b hebt toegezegd ook echt als dit van toepassing is.

Stap 12: Blijf altijd alert!

Ook als een maatregel wordt opgelegd is het zaak alert te blijven.

Alleen volhouden kan helpen. Daarnaast is het belangrijk dat u blijft zorgen voor een goede achtervang.

vragen, ondersteuning en/of advies ​

voor lotgenoten

  • Facebook - Grey Circle
  • Twitter - Grey Circle
  • LinkedIn - Grey Circle
   correspondentieadres:    
Herenweg 112, 1244 PZ Ankeveen     
 algemene noodnummers          kvk: 24375483                archief                   disclaimerprivacy